Trong vụ án dân sự, pháp luât tố tụng dân sự không bắt buộc đương sự là người phải trực tiếp thực hiện các hành vi tố tụng. Bộ Luật tố tụng dân sự (BLTTDS) 2015 quy định về người đại diện hợp pháp của đương sự và người bảo vệ quyền và lợi ích của đương sự. Người đại diện hợp pháp theo Điều 85 BLTTDS 2015 bao gồm người đại diện theo pháp luật và người đại diện theo ủy quyền.
Vậy nếu bạn là đương sự, hãy suy nghĩ xem nên nhờ luật sư giữ vai trò là người đại diện hay với vai trò người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình?
Điều 86 BLTTDS 2015 quy định : “Người đại diện … trong tố tụng dân sự thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng dân sự của đương sự…”. Khoản 1 Điều 75 BLTTDS 2015 quy định: “Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự là người tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.” Từ hai định nghĩa nêu trên, có thể phần nào tưởng tượng được phạm vi quyền mà hai chủ thể này được nhận. Với bản chất tố tụng dân sự là vấn đề xoay quanh các đương sự - những chủ thể trong quan hệ có tranh chấp - thì chủ thể có quyền thực hiện các quyền của đương sự ắt hẳn được trao nhiều quyền năng hơn là chủ thể chỉ thực hiện những hành vi nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.
Thứ nhất, về quyền tự định đoạt. Đương sự được pháp luật trao và bảo vệ tối đa quyền tự định đoạt trong suốt quá trình tố tụng. Quyền tự định đoạt có thể bao gồm quyền yêu cầu khởi kiện, quyền thay đổi, bổ sung đơn khởi kiện, quyền rút đơn khởi kiện, quyền thỏa thuận với các đương sự khác, quyền kháng cáo bản án, quyết định sơ thẩm…Do đó, người đại diện hợp pháp của đương sự mặc nhiên thừa hưởng những quyền này nếu không vượt quá phạm vi đại diện. Còn người bảo vệ quyền và lợi ích thì không.
Thứ hai, về quyền tiếp cận chứng cứ, tài liệu của các đương sự khác. Việc tiếp cận chứng cứ, tài liệu của các đương sự khác là điều vô cùng quan trọng nhằm dự liệu được những lập luận mà bên kia sử dụng đồng thời nắm rõ được tình hình của đối phương. Do đó, sự khác biệt chỉ một chút về quyền được tiếp cận chứng cứ, tài liệu cũng đáng để cân nhắc. Người đại diện hợp pháp của đương sự sẽ có các quyền quy định tại Khoản 8 Điều 70 BLTTDS 2015, bao gồm “Được biết, ghi chép, sao chụp tài liệu, chứng cứ do đương sự khác xuất trình”, còn người và bảo vệ quyền và lợi ích chỉ được “ghi chép, sao chụp những tài liệu cần thiết có trong hồ sơ vụ án”, mức độ tiếp cận có sự chênh lệch khá lớn. Không ngẫu nhiên mà nhà làm luật sử dụng thêm cụm từ “được biết” nhằm nhấn mạnh quyền tiếp cận chứng cứ của đương sự và đại diện đương sự trong phạm vi ủy quyền.
Chỉ với hai dẫn chứng đơn giản như trên, cho thấy, nếu bạn là người khởi kiện, người bị kiện hoặc người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong một vụ án dân sự, hãy tìm cho mình một luật sư giỏi và thực hiện việc ủy quyền đại diện cho mình tham gia tố tụng thay vì tham gia với tư cách người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét